VII Obwód "Obroża" Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej
:::  Aktualna pozycja:  Ochrona Pamięci AK \ Powołanie ZOP AK  :::

Zespoły Ochrony Pamięci Armii Krajowej
w Okręgu Warszawa-Powiat
Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej


      Tadeusz Gołębiewski


   I Zastępca Prezesa Zarządu Okręgu Warszawa-Powiat Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, prof. zw. dr hab. inż. w zakresie biotechnologii.
   Wychowanek Korpusu Kadetów nr 1 Marszałka Józefa Piłsudskiego we Lwowie w latch 1935-1939. Od lutego 1942 r. żołnierz I Rejonu Marianowo-Brzozów VII Obwodu "Obroża" OW AK. Absolwent Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty im. gen. Władysława Sikorskiego w stopniu kpr. pchor. z I lokatą.
   Udział w akcji odbioru zrzutu broni. W sierpniu 1944 r. w Powstaniu w Legionowie, a we wrześniu, po przeprawie przez Wisłę z bat. por. "Znicza", w Puszczy Kampinoskiej do bitwy pod Jaktorowem w dn. 29 września 1944 roku.

prof. dr hab. Tadeusz Gołębiewski

     W latach 2005-2007 Okręg Warszawa Powiat Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, gromadzący weteranów VII Obwodu "Obroża" Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej przeprowadził wszystkie niezbędne działania umożliwiające przejęcie misji ochrony pamięci, tradycji i etosu Armii Krajowej przez społeczności lokalne przedwojennego powiatu warszawskiego (obecnie powiatów: legionowskiego, wołomińskiego, otwockiego, pruszkowskiego i zachodnio-warszawskiego oraz dzielnic m. st. Warszawy: Białołęka, Rembertów, Wesoła, Ursus, Włochy, Piastów).

     Przekazaliśmy pod wieczną opiekę społecznościom lokalnym ponad 230 znaków, obiektów i miejsc pamięci narodowej, a dokumentację tych faktów zdeponowaliśmy w archiwach, urzędach administracji lokalnej i parafiach. Przeprowadziliśmy studia historyczne nad całym okresem konspiracji i walki Środowisk "Obroża" i "Grupa Kampinos". Spowodowaliśmy ukazanie się drukiem poważnych monografii o charakterze naukowym i bardzo wartościowych dzieł popularyzujących historię. Przez 3 lata wydawaliśmy także kwartalnik historyczny pod tytułem "Na przedpolu Warszawy". Od roku 1995 współpracujemy z Archiwum Akt Nowych, a w roku 1997 utworzono w nim dział pod nazwą VII Obwód "Obroża" OW AK, do którego ostatnio dołączone zostały zbiory "Grupy Kampinos". Relacje z młodzieżą niech zilustruje fakt zorganizowania XXII Rajdu "Szlakiem naszej historii" (w ostatnich kilku latach z frekwencją 4 tys. osób).

     Na przełomie lat 2004/2005 została podjęta decyzja uporządkowania dokumentacji czynu zbrojnego Środowisk "Obroża" i "Grupa Kampinos".
     Jednocześnie zaczęła się też nasza (w tym moja) "przygoda z Internetem". W jej wyniku zgłosił się do mnie młody internauta, który w toku swych poszukiwań historycznych śladów działań z okresu II Wojny Światowej w Choszczówce odkopał oporządzenie wojskowe i m. in. opaskę powstańczą o znamionach WP (orzełek) 704. Była to oryginalna opaska z roku 1944 żółnierza z plutonu 704, którego byłem dowódcą.

     W Choszczówce pod Warszawą znajdował się magazyn broni batalionu "Znicza", który w pierwszych dniach września na rozkaz gen. "Bora" wymaszerował do Kampinosu, by tą drogą dotrzeć do Warszawy. Oddział liczył 220 żołnierzy i miał zapas broni i amunicji dla dalszych 100 ludzi.
     "Burza mózgów", którą stanowiło kilkadziesiąt listów elektronicznych (od szyderstw po zachwyty), w grupie internautów tworzących zespół tzw. "Odkrywców" przekonała mnie, że przekazanie historii, tradycji i etosu Armii Krajowej młodszym pokoleniom najskuteczniej odbędzie się za pośrednictwem Internetu.

     W tym czasie powstał pomysł przystosowania naszej dokumentacji historycznej do potrzeb i możliwości zreformowanych szkół średnich, dowiedzieliśmy się bowiem, że na temat "Polskie Państwo Podziemne i Armia Krajowa" mają one prawo przeznaczyć 2 godziny lekcyjne. Naturalnym rozwiązaniem tej kwestii wydało się uruchomienie witryny w Internecie pod nazwą "Na przedpolu Warszawy", nawiązującą do nazwy naszego kwartalnika z lat 1994-1996.

     Uruchomienie strony zajęło 3 miesiące dorywczej pracy (wybór i dostosowanie artykułów, dobór dokumentów i ilustracji). Wykazy poległych i zesłańców były gotowe we wcześniej opracowanych wydawnictwach. Kompletną informację o miejscach, obiektach i znakach pamięci otrzymaliśmy już w formie elektronicznej (71 stron tekstu) z wydawnictwa.

     W ośmiu Kołach Środowiska "Obroża" i w Środowisku "Grupa Kampinos" w r. 2007 rozpoczęły pracę Zespoły Ochrony Pamięci Armii Krajowej (w skrócie ZOP-AK) wyposażone w, wydawane w latach 1994-1996, Zeszyty Historyczne Okręgu Warszawa-Powiat ŚZŻAK "Na przedpolu Warszawy" (1 040 stron tekstu i 4 500 nazwisk w indeksie), obszerny wykaz piśmiennictwa na temat obu Środowisk oraz wydruki tekstów dotyczących poszczególnych Rejonów "Obroży" a także "Grupy Kampinos", jako materiał dydaktyczny z witryny internetowej o identycznym tytule "Na przedpolu Warszawy".

Kliknij, aby powiększyć.     Kliknij, aby powiększyć.

     Jak wynika z ostatnich meldunków Pełnomocnicy d/s ZOP-AK nawiązali współpracę z lokalnymi władzami samorządowymi, starostami, bądź burmistrzami dzielnic Warszawy.


Uczestnicy XVIII Zjazdu Delegatów Okręgu Warszawa-Powiat ŚZŻAK w dn. 15-05-2008 r.
Uczestnicy XVIII Zjazdu Delegatów Okręgu Warszawa-Powiat ŚZŻAK w dn. 15-05-2008 r.


     W Okręgu Warszawa-Powiat w ostatnich dwóch latach spotęgowały się trudności w działalności organizacyjnej. W Zarządach Kół, a nawet Zarządzie Okręgu powstawały luki. Odejście niektórych wybitnych, zasłużonych działaczy powodowało stratę niemożliwą do zrekompensowania. W tej sytuacji Prezydium Zarządu Okręgu podjęło uchwałę o przekazaniu Kołom dokumentacji historii i tradycji tych oddziałów VII Obwodu "Obroża" Okręgu Warszawskiego, na terenach których działają Koła. Analogicznie postąpiono w przypadku Środowiska "Grupa Kampinos".

     Sporządzono wydruki z witryny internetowej "Na przedpolu Warszawy" (ok. 1 500 stron). Resztę wykonały Koła. Wytypowały pełnomocników, którzy przejęli dokumentację historyczną, materiały pomocnicze (wytyczne do regulaminów, programy działania, wypisy z odpowiednich ustaw itp.), serwis informacyjny, niezbędny do powołania w Zarządach Kół Zespołów Ochrony Pamięci AK, przewidzianych do działania do czasu powstania przyszłej organizacji patriotycznej, która będzie pielęgnowała etos Armii Krajowej.

     Przekazana dokumentacja czynu zbrojnego z okresu konspiracji i walk w rejonach macierzystych Kół obejmowała:
- materiał dydaktyczny dla szkół,
- historie działań konspiracyjnych i bojowych, przykładowe relacje żołnierzy,
- wykazy poległych i zesłanych,
- wykazy miejsc, obiektów i znaków pamięci narodowej.

     Od kwietnia 2005 roku, kiedy to została uruchomiona witryna, do grudnia 2008 odwiedziło ją około 10 000 osób z prawie całego świata. Otrzymaliśmy ponad 700 e-maili od różnych korespondentów - prywatnych, jakże wzruszających (o odnalezionych krewnych) i oficjalnych (od studentów i badaczy).


prof. dr hab. Tadeusz Gołębiewski


ŚWIATOWY ZWIĄZEK ŻOŁNIERZY ARMII KRAJOWEJ
Zarząd Okręgu Warszawa-Powiat
Środowiska: "Obroża" i "Grupa Kampinos"

ul. Braci Załuskich 7, 01-733 Warszawa
szzakowp@ibprs.pl